Kısa cevap: Orkide bakımı üç şeye dayanır: parlak ama dolaylı ışık, %50–70 nem ve 18–26 °C sıcaklık. Kökler havalanmayı sever, bu yüzden toprak yerine kabuk karışımı kullanılır. Sulama, saksı harcı kuruduğunda yapılır; takvime göre değil. Bu üç dengeyi kurduğunuzda Phalaenopsis türleri yılda bir ya da iki kez, haftalarca süren çiçekler verir.
Ev içi koşullarına en kolay uyum sağlayan tür Phalaenopsis (kelebek orkide) olduğu için başlangıç için ideal. Diğer türler daha özel ister:
Satın alırken çiçeğe değil köke ve yapraklara bakın. Yapraklar sert, koyu yeşil ve lekesiz olmalı. Kökler yeşilimsi gri, dolgun ve saksıya sıkı tutunmuş olmalı. Kahverengi, yumuşak ve içi boş kökler çürüme işaretidir.
Orkideler doğada ağaç gövdelerinde yaşar, yani yaprak gölgesinden süzülen ışığa alışkındır. Ev içinde bunun karşılığı doğu veya batıya bakan bir pencere kenarıdır.
Yaprak rengi en iyi göstergedir. Koyu, mat yeşil yapraklar ışık azlığını, sarımsı yeşil ya da kırmızımsı yapraklar ışık fazlalığını anlatır. İdeal renk, canlı çimen yeşilidir. Işık ihtiyacına göre bitki seçimi konusunda anlattığımız pencere yönü mantığı burada da aynen geçerli.
Orkidelerin çoğu fazla sudan ölür, susuzluktan değil. Kökler sürekli ıslak kalırsa oksijen alamaz ve çürür.
Aralık genelde yazın 5–7 gün, kışın 10–14 gündür. Ama sıcaklık, saksı boyu ve nem oranı bunu değiştirir; her zaman harca bakın. Buz küpüyle sulama yöntemi kök için soğuk şok anlamına gelir, önermiyoruz. Etkili sulama yöntemleri yazımızdaki "önce kontrol et, sonra sula" kuralı orkide için de temeldir.
Ev içi nem, özellikle kalorifer aylarında %30'un altına düşer. Orkidenin istediği ise %50–70 arasıdır.
Radyatör üstü, klima önü ve sık açılan bir kapının yanı orkide için kötü yerlerdir. Nem ve ısı dengesini kurmak, aslında bakımın yarısıdır.
Gündüz 20–26 °C, gece 16–19 °C ideal. Buradaki asıl püf nokta gece–gündüz farkıdır. Phalaenopsis, 2–4 hafta boyunca geceleri 5–7 derece serinlik yaşarsa çiçek sapı üretir. Sonbaharda bitkiyi serin bir odaya ya da geceleri pencere kenarına almak bu sinyali verir. Sıcaklık asla 13 °C altına inmemeli.
Normal saksı toprağı orkideyi boğar. Kullanılması gereken karışım:
Saksı mutlaka delikli olmalı. Şeffaf plastik saksılar kök takibini kolaylaştırır. Süslü kapaklı saksılar dekoratiftir ama içteki asıl saksının drenajını engellemez şekilde kullanılmalı.
Gübrelemede kural: az ve seyreltik. Etikette yazan dozun yarısını uygulayın, aktif büyüme döneminde iki sulamada bir verin, üçüncüde sadece su vererek tuz birikimini yıkayın. Doğru toprak ve gübre seçimi konusundaki denge mantığı burada da işler. Çiçek dönemi bittiğinde gübreyi seyreltin.