Buda ve Sarmaşık
Balkon Bahçesi Kurma Rehberi
Kısa cevap: Balkon bahçesi kurmak için önce balkonun yönünü ve günlük güneş süresini ölçün. Sonra taşıma kapasitesine uygun, hafif saksılar seçin. Drenaj delikli kaplar, kaliteli harç ve düzenli sulama temel üçlüdür. Az güneş alan balkonlarda yeşillik ağırlıklı, bol güneş alanlarda sebze ve baharat ağırlıklı bir düzen kurun. İlk sezonda 5-6 çeşitle başlayın; alıştıkça çeşitlendirin.
1. Balkonunuzu Tanıyın
Bitki seçimi balkona göre yapılır, zevke göre değil. İlk iş ölçüm.
- Yön: Güney en bol ışığı alır. Doğu sabah güneşi, batı öğleden sonra sıcak güneşi verir. Kuzey en serin ve gölgelidir.
- Günlük güneş süresi: Bir gün boyunca 2-3 saat aralıkla balkona bakın. Doğrudan güneşin vurduğu saatleri not edin.
- Rüzgâr: Üst katlarda rüzgâr en büyük düşman. Yaprakları kurutur, saksıları devirir.
- Kapalı mı açık mı: Camlı balkon yazın fırın gibi ısınır. Havalandırma şart.
- Su tahliyesi: Alt komşuya damlayan su en sık yaşanan sorundur. Tabaklı saksı veya iç tepsi kullanın.
Işığa göre kaba sınıflandırma
| Günlük doğrudan güneş | Uygun bitkiler |
| 6 saat ve üzeri | Domates, biber, patlıcan, fesleğen, kekik, biberiye, lavanta |
| 3-5 saat | Marul, ıspanak, roka, maydanoz, nane, çilek, sardunya |
| 2-3 saat veya dolaylı | Zamyoküklüs, sarmaşık, difenbahya, eğrelti, yeşil zambak |
Işık ihtiyacına göre bitki seçimi konusunu ayrıntılı ele aldığımız rehber, bu tabloyu genişletmek isteyenler için iyi bir devam noktası.
2. Ağırlık ve Alan Planı
Balkon bir taşıyıcı zemindir. Aşırı yüklemeyin.
- Toprak dolu büyük saksılar ıslakken çok ağırlaşır. Ağırlığı duvar kenarına ve köşelere yayın.
- Dikey kullanın: korkuluk saksıları, duvar rafları, asma sepetler, kademeli sehpalar.
- Zeminin yarısını boş bırakın. Geçiş ve bakım alanı olmadan bahçe yorucu hale gelir.
- Terracotta güzeldir ama ağır ve çabuk kurur. Plastik ve kompozit kaplar balkon için daha pratiktir.
- Kumaş yetiştirme torbaları hafiftir, kökü iyi havalandırır.
Saksı derinliği kılavuzu
- 10-15 cm: Roka, marul, fesleğen, maydanoz
- 20-25 cm: Biber, çilek, nane, kekik, cüce fasulye
- 30-40 cm: Domates, patlıcan, salatalık, cüce meyve fidanı
3. Toprak Karışımı
Bahçe toprağını saksıya doldurmayın. Sıkışır, havasız kalır.
- Temel: hazır saksı harcı veya torf ağırlıklı karışım.
- Havalandırma: perlit veya iri kum, hacmin yaklaşık beşte biri.
- Besin: solucan gübresi ya da iyi yanmış organik gübre.
- Drenaj: saksı dibine ince bir kat çakıl veya kırık pişmiş toprak parçası. Delik mutlaka açık olsun.
Sebze yetiştirecekseniz besin tüketimi yüksek olur. Sezon ortasında sıvı gübre desteği verin. Doğru toprak ve gübre seçimi başlıklı yazımız karışım oranlarını daha detaylı anlatıyor.
4. Sulama Düzeni
Saksıdaki bitki, topraktaki bitkiden daha hızlı susar. Balkon bahçesi nasıl yapılır sorusunun en kritik yanıtı sulama disiplinidir.
- Parmağınızı 3 cm daldırın. Kuru ise sulayın. Takvimle değil, dokunarak karar verin.
- Su, saksının altından çıkana kadar verin. Yüzeysel sulama kökü yukarıda tutar.
- Yazın sabah erken veya akşamüstü sulayın. Öğle güneşinde ıslak yaprak yanar.
- Tabakta biriken suyu 20 dakika sonra boşaltın. Sürekli su kök çürütür.
- Tatile çıkarken şişe damlatıcı veya fitilli sulama kurun.
5. Bitki Seçimi ve Yerleşim
Kolay başlangıç listesi
- Baharatlar: Fesleğen, nane, kekik, maydanoz. Hızlı sonuç verir, motive eder.
- Yeşillikler: Roka ve marul. 30-40 günde hasat.
- Sebze: Cherry domates ve sivri biber. Güneşli balkonların yıldızı.
- Süs: Sardunya, lavanta, sarmaşık. Görsel dolgunluk sağlar.
Yerleşim mantığı
- Uzun bitkileri arkaya veya kuzey tarafa koyun ki küçükleri gölgelemesin.
- Aynı su ihtiyacına sahip bitkileri yan yana gruplayın. Sulama kolaylaşır.
- Kokulu bitkileri oturma alanının yanına alın.
- Saksılar arasında hava dolaşımı için parmak aralığı bırakın. Sıkışık düzen mantar hastalıklarını çağırır.
6. Bakım Rutini
- Haftalık: Yaprak altlarını kontrol edin. Yaprak biti ve kırmızı örümcek balkonda sık görülür.
- İki haftada bir: Sıvı gübre, çiçekli ve meyveli dönemde.
- Aylık: Sararan yaprakları ve solmuş çiçekleri temizleyin. Uç alma bitkiyi çalılandırır.
- Sezon sonu: Toprağın üst katmanını yenileyin, saksıları yıkayın.
- Kışa hazırlık: Hassas saksıları duvar dibine çekin, gövdeleri çuvalla sarın.
Bud